صغير ؛ 18 . اطريفل صغير گشنيزى ؛ 19 . اطريفل صغير مقلى ؛ 20 . اطريفل عرق مدنى ؛ 21 . اطريفل غاريقون ؛ 22 . اطريفل غددى علائى ؛ 23 . اطريفل غددى ؛ 24 . اطريفل فارسى ؛ 25 . اطريفل فرفيونى ؛ 26 . اطريفل قنبيلى ؛ 27 . اطريفل كبير ؛ 28 . اطريفل گشنيزى ؛ 29 . اطريفل ماهان ؛ 30 . اطريفل متوسط ؛ 31 . اطريفل مختصر ؛ 32 . اطريفل مسهل ؛ 33 . اطريفل مقلى ؛ 34 . اطريفل مقل صغير ؛ 35 . اطريفل مقل كهربائى ؛ 36 . اطريفل مقل ملين ؛ 37 . اطريفل مقل ملين افتيمونى ؛ 38 . اطريفل ملين ؛ 39 . اطريفل معلوم . « 1 » اطريفل صغير اطريفل صغير : اصل همه اطريفلات اطريفل صغير است و آن مركب است از هليلجات خمسه ؛ يعنى پوست هليلهء زرد و پوست هليلهء كابلى و هليلهء سياه و بليلهء منقّى و آمله منقى ، اجزا متساوى و بعضى هليلهء چينى منقى را نيز به وزن يك جزء داخل نموده‌اند ، اجزا را كوفته ، بيخته ، بروغن گاو يا به روغن بادام شيرين چرب نموده ، به عسل معجون سازند . « 2 » منافع : عمدهء نفع اطريفل صغير در امراض دماغيه و قطع ابخره و تقويت اعضا و دماغ و معده و بواسير و تذكيهء ذهن و رعونت و حمق است ، خواه سبب آن بلغم باشد و خواه سودا ، مداومت به آن بعد از تعديل در مزاج در امراض ساذجه ، و بعد از تنقيه در ماديه به جهت آن كه تقويت مىنمايد معده و دماغ را و نيكو مىگرداند هضم را و نشف رطوبات فضليه مىكند ، پس متولد مىگردد در بدن خونى پاكيزهء لطيف صافى از رطوبت بلغميه و از دردى سودا ، و لهذا جمهور اطبا تصريح كرده‌اند با آن كه ادمان اكل اطريفل صغير مانع سفيد شدن موى و مقوى دماغ و مصلح رطوبات صديديه است . « 3 » مضّار : ليكن گاهى ادمان اكل آن توليد قولنج مىكند ؛ زيرا كه اسهال رقيق اخلاط مىكند و غليظ آنها مانده مورث قولنج مىگردد ، و اسحاق گفته كه اطريفل صغير مضر است به طحال و مصلح آن شراب بنفشه . « 4 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 478 - 493 . ( 2 ) . همان ، ص 475 . ( 3 ) . همان ، ص 476 . ( 4 ) . همان ، ص 477 .